Μαγικό όνειρο καλοκαιρινής νύχτας

Οι ολονυχτίες έχουν μια σημαντική ιδιαιτερότητα. Οι θεατές δεν μοιράζονται μόνο τον ίδιο τόπο αλλά και τον κοινό τόπο του ύπνου τους και του υποσυνείδητου πλούτου τους, μ' έναν τρόπο πολύ άμεσο.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Αποστολία Παπαδαμάκη επιχειρεί μια περφόρμανς σε αστικά ή αρχαία τοπόσημα· ούτε και η πρώτη φορά που θα τους δώσει άρωμα ονείρου. Μετά το Μουσείο Βορρέ, την Κεντρική Σκηνή της Στέγης (στο πλαίσιο του «Ύπνος project») το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά (στο πλαίσιο του «Ανοίγματος στην Πόλη»), μετά την περφόρμανς στο ιερό της Δήλου, και την πρώτη υποβρύχια χορευτική παράσταση στο βυθό του αρχαίου ναού του Ποσειδώνα στο Σούνιο, η διακεκριμένη χορογράφος είναι πλέον βέβαιη πως «κάθε τόπος είναι μια οντότητα από μόνος του. Έχει τη δική του ιστορία, την ομορφιά, την ενέργεια, τον πόνο, τη δική του μνήμη. Κάθε φορά που σχεδιάζω μια τέτοια παράσταση σκέφτομαι πως θα ήταν αν αυτός ο τόπος μπορούσε να μιλήσει για όλες εκείνες τις γενιές ανθρώπων που έχουν περάσει από εκεί, που τον έχουν βιώσει, για όλα όσα έχουν υπάρξει πριν από εμάς. Γι' αυτό και κάθε εγχείρημα για να αφουγκραστούμε έναν τόπο συνιστά μια μοναδική εμπειρία».

Η ηλικία και η μνήμη του χώρου των Βασσών, τον διαφοροποιεί ακαριαία από κάθε άλλη παραστατική εμπειρία και είναι εκείνες που, όπως επισημαίνει η Αποστολία Παπαδαμάκη, «τοποθετούν τον άνθρωπο στο κέντρο του. Από τη στιγμή, που φτάνει κανείς στον περιβάλλοντα χώρο του ναού το σώμα του αναλαμβάνει να αντιληφθεί την αρχιτεκτονική του. Οι αρχαίοι Ελληνες ήταν ειδήμονες σ' αυτό· στο να προσκαλούν τον επισκέπτη να γίνει μέρος του όλου, να μην εισέρχεται εκεί ως κατακτητής όπως συνηθίζει ο σύγχρονος άνθρωπος φέροντας την ψευδαίσθηση ότι του ανήκουν τα πάντα».
Το γύρω τοπίο είναι ανέγγιχτο, σχεδόν μυστηριακό. Η αγνή τύχη έφερε στα ίχνη του την Παπαδαμάκη λίγους μήνες πριν συζητήσει με την Προϊσταμένη Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων του ΥΠΠΟ, Έλενα Κουντούρη το ενδεχόμενο να παρουσιάσει εκεί μια περφόρμανς – καθώς είχε μόλις ολοκληρωθεί με επιτυχία το εγχείρημα στο Σούνιο.

Τρία χρόνια μετά βρίσκεται στην τελική ευθεία για την πιο απαιτητική δουλειά της ομάδας της αφού ο χώρος είναι παρθένος και συνεπώς δεν διαθέτει καμιά τεχνολογική υποδομή. Παρόλα αυτά, η χορογράφος καλεί τους επισκέπτες (που θα διακριθούν σε δύο κατηγορίες στους δεκάδες που θα περιηγηθούν ελεύθερα στο χώρο για ένα τρίωρο μετά τη Δύση του ηλίου και στους 50 που θα συμμετέχουν στην ολονυχτία έχοντας προηγουμένως συμμετάσχει σ' ένα ειδικό σεμινάριο σκηνικής αντίληψης) να βρεθούν στα ορεινά της Αρκαδίας όσο πιο ελεύθεροι γίνεται· φέρνοντας μαζί τους μόνο τα όνειρα τους.

Ονειρα κατά παραγγελίαΗ ολονυχτία με τίτλο «From Darkness to Light» θα είναι ένα ακόμα πείραμα γύρω από το φάσμα των ανθρώπινων ονείρων. Καθένας από τους sleepover θεατές θα μοιραστεί το “σενάριο” από ένα όνειρο του που στη διάρκεια της καλοκαιρινής νύχτας και κάτω από το ηχοτοπίο του συνθέτη Τρύφωνα Κουτσουρέλη θα διαβαστεί από μέλη της ομάδας.

«Οι ολονυχτίες έχουν μια σημαντική ιδιαιτερότητα. Οι θεατές δεν μοιράζονται μόνο τον ίδιο τόπο αλλά και τον κοινό τόπο του ύπνου τους και του υποσυνείδητου πλούτου τους, μ' έναν τρόπο πολύ άμεσο. Δεν έχω καμιά αμφιβολία πως αυτή η εμπειρία θα ασκήσει έστω και μια μικρή επίδραση στην καθημερινότητα τους από την στιγμή που θα ξυπνήσουν» παρατηρεί η Αποστολία Παπαδαμάκη.

 
 Το «From Darkness to Light» είναι μια τελετή για τον καθένα που θέλει να ανακαλύψει ένα δρόμο από το σκοτάδι στο φως με τη μεταφορική ή την κυριολεκτική έννοια – μια πορεία που συμβολίζει αιώνες τώρα και η λατρεία του Απόλλωνα. Είναι ακόμα μια χειρονομία για τη συμμετοχή του καθενός από εμάς στο όνειρο για μια καλύτερη, συμμετοχική κοινωνία. «Σε μια εποχή που τα πνευματικά καταφύγια μας λείπουν αφόρητα κι αυτό μας κάνει φανερά δυστυχείς θα επιχειρήσουμε να δείξουμε έναν τρόπο στους ανθρώπους να υπάρξουν με όλες τις αισθήσεις τους, να ξυπνήσουμε μέσα τους την ανάγκη να εκφραστούν μέσα από έναν άλλο δρόμο, αυτόν της Τέχνης», δηλώνει η δημιουργός.

Απόσπασμα από δημοσίευση της Στέλλας Χαραμή στο Monopolis.gr

Επίκουρος και επικούριος

Ο Επίκουρος, που γεννήθηκε στη Σάμο το 341 π.Χ. και απεβίωσε στην Αθήνα το 270 π.Χ., υπήρξε, ως γνωστόν, επιφανής ηθικός και φυσικός φιλόσοφος της αρχαιότητας.Αναζητώντας την αταραξία της ψυχής και δίνοντας ιδιαίτερη σημασία στην ευζωία, ο Επίκουρος ίδρυσε στην Αθήνα δική του φιλοσοφική σχολή, τον «Κήπο», και θεμελίωσε ένα από τα σημαντικότερα ρεύματα της αρχαίας σκέψης, τον επικουρισμό.Όσοι σχετίζονται με τον Επίκουρο και τη φιλοσοφία του, όσοι ανήκουν στη φιλοσοφική σχολή του και ακολουθούν τη διδασκαλία και τα δόγματά του, ονομάζονται Επικούρειοι. Εξάλλου, συχνές είναι οι αναφορές στην επικούρεια ηθική, την επικούρεια φυσική, την επικούρεια λογική, την επικούρεια αντίληψη, κοσμοθεωρία ή οπτική.Όπως καθίσταται σαφές από όσα προαναφέραμε, το επίθετο επικούρειος/επικούρεια/επικούρειο γράφεται με ει (-ειος) και όχι με ι (-ιος), όπως όλα σχεδόν τα ανθρωπωνυμικά επίθετα, δηλαδή τα επίθετα που παράγονται από ανθρωπωνύμια (ονόματα που δηλώνουν πρόσωπα): αχίλλειος πτέρνα, ηράκλεια δύναμη, πυθαγόρειο θεώρημα, δαμόκλειος σπάθη, αισχύλεια μεγαλοπρέπεια, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο κ.ο.κ. (από τον κανόνα αυτόν εξαιρούνται μόνον τα ανθρωπωνυμικά επίθετα απολλώνιος και ποσειδώνιος).Ένα πολύ συνηθισμένο σφάλμα σε ό,τι αφορά τη χρήση του επιθέτου επικούρειος/επικούρεια/επικούρειο είναι η σύνδεσή του με ένα από τα άριστα μνημεία στην ιστορία της αρχαίας ελληνικής αρχιτεκτονικής, το ναό του Απόλλωνα στη θέση «Βάσσες» του όρους Κωτιλίου, στην ευρύτερη περιοχή της Ανδρίτσαινας Ηλείας και της Αμπελιώνας Μεσσηνίας.Όταν αναφερόμαστε στο συγκεκριμένο αρχιτεκτονικό κομψοτέχνημα, η ενδεδειγμένη γραφή είναι αυτή που φαίνεται και στον τίτλο του παρόντος άρθρου, δηλαδή Επικούριος Απόλλωνας και όχι Επικούρειος Απόλλωνας.Και τούτο, διότι ο επιβλητικός ναός δε συνδέεται με τον Επίκουρο ή τη φιλοσοφία του (κάτι τέτοιο θα δικαιολογούσε τη γραφή επικούρειος), αλλά με τη συνήθη επίκληση πολλών θεών που παρείχαν βοήθεια, συνδρομή ή προστασία (επικουρία), κατεξοχήν όμως του Απόλλωνα, ο οποίος λατρευόταν ως τέτοιος (δηλαδή, επικούριος) από τους κατοίκους της γειτονικής Φιγαλείας, σημαντικής αρκαδικής πόλης της αρχαιότητας, επειδή τους είχε απαλλάξει από επιδημία πανώλης κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου.

Το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο in.gr από τον  Βαγγέλη Στεργιόπουλο και είναι μια σημαντική επικουρία στην επιτυχή προσπάθεια αυτού του blog να γράφεται σωστά το όνομα του ναού. Μέχρι πριν λίγα χρόνια είχε επικρατήσει η λανθασμένη γραφή και θεωρούμε ότι με αφορμή την εκδήλωση ''Επικούριος Απόλλωνας υπό το σεληνόφως''  και τη δημοσιότητα που έλαβε έγινε μια αξιόλογη κίνηση για αποκατάσταση τη ορθής γραφής. 

Ολονύκτια παράσταση στο Ναό του Επικούριου Απόλλωνα.

Δέκα χρόνια μετά την εκδήλωση ''Επικούριος Απόλλωνας υπό το σεληνόφως'' αρχίζει ένας νέος κύκλος εκδηλώσεων στον αρχαιολογικό χώρο των Βασσών.                                                            

 

Η βιωματική performance  «From Darkness to Light» της διεθνούς διακεκριμένης χορογράφου Αποστολίας Παπαδαμάκη θα είναι η πρώτη παράσταση, που θα παρουσιαστεί στον Ναό του Επικούριου Απόλλωνα.

Πρόκειται για μία ολονύκτια παράσταση, που θα ανέβει στις 28 Ιουλίου σε παγκόσμια πρώτη.
Η συναρπαστική εμπειρία του κύκλου παραστάσεων με τίτλο «The Sleep & Dream Performance series» έχει παρουσιαστεί στο Μουσείο Βορρέ (2014), στη Κεντρική Σκηνή της Στέγης (2016) και πέρυσι στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά (2017), ταξιδεύει για πρώτη φορά υπαίθρια, στο Ναό του Επικούριου Απόλλωνα.
Η Αποστολια Παπαδαμάκη εμπνέεται αυτή τη φορά από τη χώρα των ονείρων και το φως του Απόλλωνα και προσκαλεί τους θεατές να συνυπάρξουν δημιουργικά με την καλλιτεχνική ομάδα της παράστασης, να θαυμάσουν το Φως της Πανσελήνου και της Ανατολής και να ζήσουν μια συναρπαστική εμπειρία στο περιβάλλοντα χώρο του εμβληματικού Ναού.
Η ολονύχτια παράσταση «From Darkness to Light» επιχειρεί να σηματοδοτήσει την σχέση του ανθρώπου με το σκοτάδι και το φως, την παραστασιακή δράση με τον ύπνο, τα όνειρα και τη φαντασία μέσα από το χορό και τη μουσική.
Η διακεκριμένη χορογράφος αντλεί επίσης την έμπνευση της από τις τελετουργικές «εγκοιμήσεις» των αρχαίων Ελλήνων και από τα χαρακτηριστικά του Ναού: ισχύς, κάλλος και αρμονία.
Για το καλλιτεχνικό αυτό γεγονός, ο στενός συνεργάτης της χορογράφου, ο βραβευμένος μουσικός και συνθέτης, Τρύφωνας Κουτσουρέλης δημιούργησε ένα πρωτότυπο μουσικό έργο 14 ωρών, ένα site specific sound installation, που θα συνοδεύει τις δράσεις της ολονύχτιας παράστασης.
Η είσοδος για την παρακολούθηση της παράστασης είναι ελεύθερη.

Όταν το Αρσάκειο συναντά τον Επικούριο

Η λέξη Apollo σίγουρα σας φέρνει στο μυαλό την κατάκτηση του Διαστήματος. Ομως, για μία ομάδα μαθητών του Β΄ Αρσακείου Γενικού Λυκείου Ψυχικού, η κατάκτηση αφορά ένα άλλο πεδίο, ενδιαφέρον και δύσκολο για τα ελληνικά δεδομένα. Ετσι βάφτισαν ένα δικό τους δημιούργημα πολιτιστικής επιχειρηματικότητας, που αφορά τον Ναό του Επικούριου Απόλλωνα στην Αρκαδία. Αποτελείται από έναν συνδυασμό εφαρμογής για κινητό τηλέφωνο και μιας χάρτινης συσκευής προβολής, σχεδιασμένης από την Google. Κρατώντας τη συσκευή αυτή, ο χρήστης έχει μια οπτικοακουστική τρισδιάστατη ξενάγηση στην ελληνική και αγγλική γλώσσα στον ναό, όπως αυτός ήταν στο τελευταίο τέταρτο του 5ου αιώνα π.Χ. Ηταν τέτοια η ομορφιά του, που ορισμένοι τον αποκαλούσαν «Παρθενώνα της Πελοποννήσου». To Αpollo γεννήθηκε το 2015-2016 με την συνεργασία του ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ και έχει ώς τώρα αποσπάσει πολλά βραβεία. Ηταν το «προϊόν» της εικονικής επιχείρησης «EPEIKON» (Από τις λέξεις Επικούρειος και Εικόνες) που έφτιαξαν οι μαθητές. Τη Δευτέρα το βράδυ, έγινε μια ολοκληρωμένη παρουσίαση του εγχειρήματος, στη Στοά του Βιβλίου με πλήθος κόσμου και βέβαια τους ίδιους τους δημιουργούς, που έχουν πλέον αποφοιτήσει από το σχολείο και τώρα είναι φοιτητές πανεπιστημίου. Παρόντες ο Επαμεινώνδας - Νικόλαος Μπίτσης, διευθυντής του Β΄ Αρσακείου, ο καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας Βασίλειος Λαμπρινουδάκης που έδωσε τα φώτα του στα παιδιά για τα κείμενα στον οπτικοακουστικό οδηγό αλλά και η τέως γ.γ. του υπουργείου Λίνα Μενδώνη, που συνεχάρη την ομάδα για την πρωτοποριακή της δουλειά.
Απόσπασμα από δημοσίευση της Καθημερινής

Διεθνής Ένωση Φίλων Ναού Επικουρίου Απόλλωνος

Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 250 χρόνων από την αναγνώριση των ερειπίων στις Βάσσες της Πελοποννήσου ως ναού του Επικουρίου Απόλλωνος από τον Γάλλο περιηγητή J. Bochet (1765), καθώς και των 30 χρόνων από την ανακήρυξή του ως Μνημείου Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO (1986), η Διεθνής ‘Ενωση των Φίλων του Μνημείου ανακοίνωσε την ίδρυσή της με εκδήλωση, την Δευτέρα 16 Μαΐου 2016 στο εμβληματικό κτίριο «Ιλίου Μέλαθρον», που στεγάζεται το Νομισματικό Μουσείο στην Αθήνα. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με την παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Παυλοπούλου και ακολούθησε δείπνο στους κήπους του Μουσείου, για τα μέλη της ‘Ενωσης και τους ειδικά προσκεκλημένους Έλληνες και ξένους συνεργάτες και υποστηρικτές. Παρέστησαν εκπρόσωποι των Υπουργείων Εξωτερικκών και Πολιτισμού, καθώς και του ακαδημαϊκού, επιστημονικού, πνευματικού και καλλιτεχνικού κόσμου μεταξύ των οποίων ο Διευθυντής της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών κ. Alexandre Farnoux, η Πρόεδρος της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για την UNESCO κα Καίτη Τζιτζικώστα, οι Καθηγητές Δημήτρης Μαπϊρακτάρης, Δημήτρης Λαμρινούδης, Ιωάννης Παρασκευόπουλος, Όλγα Παγγαλιά, ο τ. Υπουργός Νίκος Καλτεζιώτης, οι Μιχάλης Φωτιάδης, Βασίλης Χανδακάς, Γιώργος Κακαβάς, Δημήτρης Ξανθούλης, Φωτίκα Κυριακοπούλου, Μαρίτα Παπαρίζου, Μαρία Χατζή, Βαλεντίνη Στεφανίδου-Ποταμιάνου, Suzan Norton, Ρίτσα Μασούρα,Αννίτα Πατσουράκη, Αλεξάνδρα Βουβουσίρα, Σωτήριος Μπρέγιαννος. Κατά την εκδήλωση πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση των μελών της Τιμητικής Επιτροπής και των Αρωγών Μελών της Ενώσεως από τον κ. Κωστή Αιλιανό, οι οποίοι υπέγραψαν την περγαμηνή της ιδρυτικής διακήρυξης, ενώ ειδικό αναμνηστικό επιδόθηκε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, για την υποστήριξη που παρέχει στην Ένωση ως ανάμνηση του «Ευφρόσυνου Αγγέλματος» της ιδρύσεώς της. Η τελετή έληξε με την βράβευση της μαθητικής Εικονικής Πολιτιστικής Επιχείρησης του Β’ Αρσακείου Γενικού Λυκείου Ψυχικού από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με έπαινο για την καινοτόμο εφαρμογή ψηφιακής εικονικής περιήγησης μέσω κινητής τηλεφωνίας του ναού του Επικουρίου Απόλλωνος Περισσότερα στοιχεία για την εκδήλωση: http://www.friendsofepikourios.org/index.php/el/

Tο διάβα του χρόνου με γραμματόσημα

Στην πολύ καλή διαδικτυακή εφημερίδα "Αρκάδων Χρόνοι", δημοσιεύεται ένα ενδιαφέρον κείμενο του Βασίλη Αποστολόπουλου με τον τίτλο: «Η Αρκαδία στο διάβα του χρόνου». Είναι πλαισιωμένο από μια εντυπωσιακή συλλογή γραμματοσήμων αρκαδικής θεματολογίας. Ανάμεσά τους και το γραμματόσημο με το ναό του Επικούριου Απόλλωνα, έκδοση του 1967 με αφορμή το διεθνές έτος τουρισμού.
Μεταξύ άλλων το δημοσίευμα αναφέρει: «Αρκαδική γη! Ένας τόπος θρυλικός, γη γενέτειρα θεών, αλλά και σπουδαίων ανθρώπων… Ένας τόπος που επηρέασε τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής, την ευρωπαϊκή σκέψη, τη λογοτεχνία, τον πολιτισμό. Ασχολήθηκαν μ’ αυτήν βασιλιάδες, άνθρωποι της σκέψης, διάσημοι ποιητές, λογοτέχνες, ζωγράφοι… Και σ’ όποιον ξένο τόπο δινόταν το όνομα “Arcadia”, αυτό αποτελούσε τιμή!
Τα όρια της Αρχαίας Αρκαδίας, με αυτά της σημερινής, δε συμπίπτουν. Τότε ήταν ευρύτερη και δεν είχε θάλασσα. Το σχήμα της ήταν ένα τετράγωνο με φυσικά σύνορα βουνά και μόνο βουνά, που την έκανε δυσπρόσιτη. Απέραντα δάση και άφθονα νερά καθιστούσαν την Αρκαδία ειδυλλιακό τόπο.
Οι Αρκάδες θεωρούσαν τον εαυτό τους “υπερούσιο λαό” διότι είχαν γεννηθεί πριν τους άλλους Έλληνες. Την αντίληψη αυτή συμμερίζονται και επιφανείς ιστορικοί της αρχαιότητας, από τον Ηρόδοτο έως τον Ξενοφώντα, τον Στράβωνα και τον Θουκυδίδη. Αλλά και ο Αριστοτέλης υποστηρίζει πως η εγκατάσταση των Αρκάδων έγινε πριν από την εμφάνιση της Σελήνης. Ο Ξενοφώντας γράφει επίσης: “Οι Αρκάδες δύνανται να καυχώνται πως, μόνο αυτοί απ’ όλους τους Έλληνες, είναι αυτόχθονες».
Ολο το δημοσίευμα και τα γραμματόσημα στη διεύθυνση: http://www.arcadonxronoi.gr

Ασπρόμαυρη άνωθεν

Οι αναφορές στον ναό του Επικούριου Απόλλωνα από τα ελληνικά blogs και τους ιστότοπους είναι περιορισμένες. Όμως υπάρχουν μερικές ιδιαίτερα σημαντικές και ενδιαφέρουσες σε χώρες του εξωτερικού.
Μια από αυτές είναι από ένα blog που ασχολείται με τις τέχνες και τον πολιτισμό και συνοδεύεται από αυτήν την εκπληκτική ασπρόμαυρη αεροφωτογραφία.
Όπως αναφέρει ο δημιουργός του blog η φωτογραφία είναι από τις εκδόσεις Nelson's Atlas of the Classical World(1959). Περιγράφοντας τη φωτογραφία σημειώνει ότι ο ναός βρίσκεται στη μέση, επισκιάζεται από την έκταση του βράχου και το γυμνό έδαφος που υπάρχει παντού γύρω. Επίσης σεβόμενος τον κόπο, τα έξοδα και την έμπνευση του δημιουργού υπογραμμίζει ότι χρειάζεται να δούμε το πραγματικό βιβλίο για να έχουμε πλήρη εικόνα. Πράγματι για όσους γνωρίζουν την περιοχή και ειδικά τους παλαιότερους αυτή η φωτογραφία εκτός των άλλων ξυπνά μνήμες, καθώς είναι εμφανέστατο το ανάγλυφο του τοπίου χωρίς τις σημερινές μεταβολές. Είναι φανερό ότι δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη ούτε ο αμαξιτός δρόμος που κατασκευαζόταν εκείνη την εποχή και ένωνε το ναό με την Ανδρίτσαινα.
Ο blogger γράφει ότι επισκέφτηκε για πρώτη φορά το ναό, τον Σεπτέμβριο του 1958, μετά από το πρώτο έτος του ως φοιτητής Κλασικών Σπουδών. Τονίζει ότι "η πρώτη επίσκεψη ήταν αξέχαστη, όταν όλοι είχαμε την αίσθηση της ανακάλυψης για κάτι άγριο και ισχυρό". Στην τελευταία του επίσκεψη ήταν πολύ καλύτερα ενημερωμένος για το μνημείο και τον τόπο, αλλά δεν ήταν μια τέτοια εντυπωσιακή εμπειρία. "Η φρικτή σκηνή που καλύπτει το κτίριο σκεπάζει την ομορφιά του και την ιστορία του" γράφει ο επισκέπτης.
Σε επόμενη ανάρτηση θα έχουμε την πλήρη περιγραφή του για το ταξίδι, που αποτελεί και μια μαρτυρία για την ευρύτερη περιοχή.